{"id":7992,"date":"2014-08-07T13:30:48","date_gmt":"2014-08-07T10:30:48","guid":{"rendered":"https:\/\/yenirehberlik.com\/?p=7992"},"modified":"2014-11-08T18:47:27","modified_gmt":"2014-11-08T16:47:27","slug":"bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html","title":{"rendered":"Bipolar Bozukluk Tedavi Etme Yollar\u0131?"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Do\u00e7. Dr. Fisun Akdeniz ve Psk. Dr. M\u00fcge Alkan<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ege \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Psikiyatri Anabilim Dal\u0131 Affektif Hastal\u0131klar Birimi<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<p>G\u00fcnl\u00fck ya\u015famda herkesin duygusal d\u00fcnyas\u0131nda ini\u015fler-\u00e7\u0131k\u0131\u015flar olur. Duygular\u0131m\u0131z \u00f6fke, sevin\u00e7, \u00fcz\u00fcnt\u00fc, co\u015fku, keder, huzursuzluk ve endi\u015fe aras\u0131nda gidip gelir. Ancak bipolar bozuklukta ya\u015famsal olaylarla k\u0131smen veya tamamen ili\u015fkisiz olarak uzun s\u00fcren ve yo\u011fun duygudurum de\u011fi\u015fimleri olur. Bu de\u011fi\u015fimler d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, duygular\u0131, fiziksel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, davran\u0131\u015flar\u0131 ve ki\u015finin i\u015flevlerini, ya\u015fam\u0131n\u0131 etkiler. Yani bipolar bozukluk duygularda, d\u00fc\u015f\u00fcncelerde, enerjide ve davran\u0131\u015flarda a\u015f\u0131r\u0131 de\u011fi\u015fikliklerle giden ve tedavi edilebilen bir ruhsal bozukluktur.<\/p>\n<p>Bipolar bozukluk ki\u015finin herhangi bir hatas\u0131ndan ya da ki\u015fili\u011findeki g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fckten kaynaklanmaz. Tedavi edilebilir t\u0131bbi bir bozukluktur.<\/p>\n<p><strong>Mani\/hipomani nedir?<\/strong><\/p>\n<p>Temel belirtiler a\u015f\u0131r\u0131 ne\u015feli, bazen \u00f6fkeli, co\u015fkulu bir duygudurum; d\u00fc\u015f\u00fcnce, konu\u015fma ve hareketlerde h\u0131zlanma ve benlik kabarmas\u0131d\u0131r. Belirtilerin en az 4-7 g\u00fcn s\u00fcrmesi gerekir; belirtileri g\u00fcn boyu s\u00fcrer ve ki\u015finin ili\u015fkilerini ve i\u015flevlerinin bozulmas\u0131na yol a\u00e7ar.<\/p>\n<ul>\n<li>\u263a\u00a0\u00a0\u00a0 Ki\u015fi kendini a\u015f\u0131r\u0131 mutlu ve ta\u015fk\u0131n, enerjisini artm\u0131\u015f hisseder, bazen de a\u015f\u0131r\u0131 \u00f6fkeli olabilir.<\/li>\n<li>\u263a\u00a0\u00a0\u00a0 Az uykuya ra\u011fmen \u00e7ok fazla enerjiktir.<\/li>\n<li>\u263a\u00a0\u00a0\u00a0 Di\u011ferlerinin yeti\u015femeyece\u011fi kadar h\u0131zl\u0131 konu\u015fur.<\/li>\n<li>\u263a\u00a0\u00a0\u00a0 D\u00fc\u015f\u00fcncede h\u0131zlanma olur, zihninde d\u00fc\u015f\u00fcnceleri h\u0131zla akmaya ba\u015flar.<\/li>\n<li>\u263a\u00a0\u00a0\u00a0 Konsantrasyon kayb\u0131 vard\u0131r, dikkati \u00e7abuk da\u011f\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li>\u263a\u00a0\u00a0\u00a0 Kendine g\u00fcveni artm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li>\u263a\u00a0\u00a0\u00a0 Kendini g\u00fc\u00e7l\u00fc, \u00f6nemli, di\u011ferlerinden \u00fcst\u00fcn g\u00f6r\u00fcr.<\/li>\n<li>\u263a\u00a0\u00a0\u00a0 Fazla para harcama, hediyeler alma, \u0131smarlama, cinsel aktivitede artma, alkol kullan\u0131m\u0131nda artma, h\u0131zl\u0131 araba kullanma, kumar oynama, a\u015f\u0131r\u0131 miktarlarda i\u015f yapma (planlar ve projeler) gibi davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fiklikleri g\u00f6r\u00fclebilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu durum bazen sanki hastal\u0131k de\u011filmi\u015f gibi gelir; &#8220;ger\u00e7ek ki\u015fili\u011fine \u015fimdi kavu\u015fmu\u015f&#8221; gibidir. Daha a\u011f\u0131r durumlarda ger\u00e7ekte olmayan sesler duymak, nesneler g\u00f6rmek gibi hal\u00fcsinasyonlar ve d\u0131\u015f ger\u00e7eklikle ili\u015fkisiz yanl\u0131\u015f inan\u0131\u015flar ve d\u00fc\u015f\u00fcnceler (\u015f\u00fcphecilik, takip edildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek, kendini \u00f6nemli ve \u00fcst\u00fcn \u00f6zellikleri olan biri zannetmek vb.) g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Hipomani maninin daha hafif formudur. Hipomanik d\u00f6nemde ki\u015fi a\u015f\u0131r\u0131 keyiflidir, her zamankinden daha iyi hisseder, bu d\u00f6nemde daha \u00fcretkendir. Belirtiler hasta veya yak\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan farkedilebilir ancak manide oldu\u011fu kadar hayat\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftirmez. Ki\u015fi genelde bu durumundan ho\u015fnuttur ve ila\u00e7lar\u0131n\u0131 bile kesebilir. Bu d\u00f6nemden sonra birden mani veya depresyon geli\u015febilir.<\/p>\n<p><strong>Depresif d\u00f6nem nedir?<\/strong><\/p>\n<p>Temel belirtiler \u00e7\u00f6kk\u00fcnl\u00fck, derin \u00fcz\u00fcnt\u00fcl\u00fc bir duygudurum; d\u00fc\u015f\u00fcnce, konu\u015fma ve hareketlerde yava\u015flama ve durgunluk; de\u011fersizlik, g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck, isteksizlik, karamsarl\u0131kt\u0131r. Belirtiler en az 2 hafta s\u00fcrmelidir; hemen hemen her g\u00fcn ve g\u00fcn boyu s\u00fcrmesi ve ki\u015finin ili\u015fkilerini ve i\u015flevlerini bozmas\u0131 gerekir. Duygu alan\u0131nda \u00e7\u00f6kk\u00fcnl\u00fck, \u00fcz\u00fcnt\u00fcl\u00fc durum; sinirlilik; uyumak isteme; sosyallikte azalma; kendine g\u00fcvende azalma, de\u011fersizlik, su\u00e7luluk duygular\u0131; zevk-haz alamama; halsizlik, yorgunluk vard\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcnce alan\u0131nda karamsar d\u00fc\u015f\u00fcnceler; al\u0131nganl\u0131k; karars\u0131zl\u0131k; dikkat da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131; \u00f6zk\u0131y\u0131m d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, giri\u015fimleri vard\u0131r. Davran\u0131\u015f alan\u0131nda uyku bozuklu\u011fu; i\u015ftah de\u011fi\u015fikli\u011fi; enerji azl\u0131\u011f\u0131; g\u00fcnl\u00fck i\u015fleri s\u00fcrd\u00fcrmede g\u00fc\u00e7l\u00fck; \u00e7evreden uzakla\u015fma, i\u00e7e kapanma g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Belirtileri \u00f6zetleyecek olursak:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\u263b\u00a0\u00a0 \u00dczg\u00fcn, kederli hisseder veya normalde zevk ald\u0131\u011f\u0131 \u015feylere kar\u015f\u0131 ilgisini kaybeder.<\/li>\n<li>\u263b\u00a0\u00a0 Kendine bak\u0131m\u0131 azal\u0131r.<\/li>\n<li>\u263b\u00a0\u00a0 \u00c7ok uyumaktan veya hi\u00e7 uyuyamamaktan, sabah \u00e7ok erken uyanmaktan yak\u0131n\u0131r.<\/li>\n<li>\u263b\u00a0\u00a0 \u0130\u015ftah kayb\u0131 veya art\u0131\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/li>\n<li>\u263b\u00a0\u00a0 Dikkatini toplamada veya karar vermede g\u00fc\u00e7l\u00fckler ya\u015far.<\/li>\n<li>\u263b\u00a0\u00a0 Unutkanl\u0131ktan \u015fikayet eder.<\/li>\n<li>\u263b\u00a0\u00a0 Kendini de\u011fersiz, su\u00e7lu hissedebilir.<\/li>\n<li>\u263b\u00a0\u00a0 Enerji kayb\u0131 vard\u0131r. Halsizlik ve yorgunluk hisseder.<\/li>\n<li>\u263b\u00a0\u00a0 \u0130ntihar, \u00f6l\u00fcm d\u00fc\u015f\u00fcnceleri olabilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Karma (ya da mikst) d\u00f6nem nedir?<\/strong><\/p>\n<p>G\u00fcn i\u00e7inde s\u0131k\u00e7a de\u011fi\u015fen mani ve depresyon belirtilerinin ayn\u0131 anda ya\u015fanmas\u0131d\u0131r. Baz\u0131 hastalar bu d\u00f6nemlerin hepsi ile zaman zaman kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rken, baz\u0131 hastalar sadece manik d\u00f6nem veya depresyon ve hipomani d\u00f6nemleri ya\u015f\u0131yor olabilir.<\/p>\n<p><strong>Bipolar bozukluk ne zaman ba\u015flar?<\/strong><\/p>\n<p>Her ya\u015fta g\u00f6r\u00fclebilir (7-77&#8217;ye) ama en s\u0131k 20&#8217;li ya\u015flar\u0131n ba\u015f\u0131nda ba\u015flar.<\/p>\n<p><strong>Bipolar bozukluk ne kadar s\u0131kl\u0131kta g\u00f6r\u00fcl\u00fcr?<\/strong><\/p>\n<p>Her 100 ki\u015fiden 1-2&#8217;sinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. T\u00fcm d\u00fcnyada benzer s\u0131kl\u0131kta g\u00f6r\u00fclmektedir. Kad\u0131n erkek aras\u0131nda g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan fark yoktur.<\/p>\n<p><strong>Hastal\u0131k nas\u0131l seyreder?<\/strong><\/p>\n<p>\u0130lk hastal\u0131k d\u00f6nemi mani ya da depresyon d\u00f6nemi olabilir. \u0130lk hastal\u0131k d\u00f6nemi ile ikincisi aras\u0131nda &#8220;sessiz&#8221; d\u00f6nem olabilir, 3-10 y\u0131ll\u0131k ara gibi. Hastalar\u0131n % 90&#8217;\u0131nda hastal\u0131k d\u00f6nemleri tekrarlar. Hastal\u0131k d\u00f6nemlerinin s\u00fcresi, s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve \u015fiddeti ki\u015fiden ki\u015fiye de\u011fi\u015fir. Alkol ve yasak madde kullan\u0131m\u0131 hastal\u0131k seyrini k\u00f6t\u00fc etkiler, ya hastal\u0131k d\u00f6nemi uzar veya ataklar s\u0131kla\u015f\u0131r. D\u00fczensiz ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 da hastal\u0131k seyrini olumsuz etkiler. \u00d6zellikle koruyucu ila\u00e7lar\u0131n, \u00f6rne\u011fin lityum gibi, aniden kesilmesi yeni bir hastal\u0131k d\u00f6nemini \u00f6ne \u00e7eker. Hastal\u0131k tekrarlama riskini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Bipolar bozuklu\u011fun nedeni nedir?<\/strong><\/p>\n<p>Tek bir nedeni yoktur. Yap\u0131lan bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalarda n\u00f6rotransmiter denilen beyin kimyasallar\u0131n\u0131n dengesinde ve iletiminde sorun oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir. Hastal\u0131\u011f\u0131n kesin nedeni bilinmiyor olsa da genetik, biyokimyasal ve \u00e7evresel nedenlerden kaynaklanan bir hastal\u0131k oldu\u011fu kabul edilir. Bipolar bozukluk her ya\u015fta ve her cinsiyette ortaya \u00e7\u0131kabilir, ki\u015filerin psikolojik yap\u0131lar\u0131, sosyal durumlar\u0131 ile ili\u015fkili de\u011fildir. Stres ve ya\u015fam olaylar\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131n teti\u011fini \u00e7ekebilir.<\/p>\n<p><strong>Bipolar bozukluk genetik, yani kal\u0131tsal m\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>Akrabalar\u0131n\u0131n hi\u00e7birinde bipolar bozukluk olmayanlarda hastal\u0131k g\u00f6r\u00fclme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 % 1-2 iken, birinci derece bir akrabas\u0131nda (anne-baba veya karde\u015flerinde) bipolar bozukluk varsa g\u00f6r\u00fclme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 % 7-8&#8217;dir. Tek yumurta ikizinde bipolar bozukluk varsa di\u011fer ikizde hastal\u0131k g\u00f6r\u00fclme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 % 45-60&#8217;dir, yani sadece kal\u0131t\u0131m t\u00fcm hastal\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klayamamaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Bipolar bozuklu\u011fun tan\u0131 ve tedavisinin olabildi\u011fince erken ba\u015flat\u0131lmas\u0131 neden \u00f6nemlidir?<\/strong><\/p>\n<p>Bipolar bozukluk s\u0131kl\u0131kla depresyon d\u00f6nemi ile ba\u015flamakta, manik d\u00f6nemler sonraki y\u0131llarda ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu y\u00fczden hastalar do\u011fru tan\u0131 ve do\u011fru tedavi ile kar\u015f\u0131la\u015fana kadar y\u0131llar ge\u00e7ebilir. Ancak erken tan\u0131 ve uygun tedaviyle a\u015fa\u011f\u0131dakiler \u00f6nlenebilir:<\/p>\n<ul>\n<li>-Okul, evlilik ve i\u015f sorunlar\u0131<\/li>\n<li>-Alkol\/madde kullan\u0131m\u0131<\/li>\n<li>-\u0130ntihar giri\u015fimleri<\/li>\n<\/ul>\n<p>&#8211;<strong>Tedavide kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilecek sorunlar<\/strong>: Ki\u015fi tedavi \u00f6ncesi ne kadar \u00e7ok hastal\u0131k d\u00f6nemi ya\u015fad\u0131ysa,\u00a0 sonraki ataklar\u0131n tedavisi de o kadar g\u00fc\u00e7 olur.<\/p>\n<p>&#8211;<strong>Yanl\u0131\u015f, uygunsuz tedavi:<\/strong> Ki\u015fi bipolar bozukluk yerine \u00f6rne\u011fin sadece depresyon tedavisi g\u00f6r\u00fcrse, sonu\u00e7ta manik atak geli\u015fimine neden olunabilir. Depresyon yani \u00e7\u00f6kk\u00fcnl\u00fck tedavisi i\u00e7in kullan\u0131lan antidepresif ila\u00e7lar tek ba\u015f\u0131na kullan\u0131ld\u0131klar\u0131nda maniye yol a\u00e7abilir.<\/p>\n<p><strong>Bipolar bozukluk nas\u0131l tedavi edilir?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Tedavinin Basamaklar\u0131:<\/strong> Akut tedavi (hastal\u0131k belirtileri ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada) ve Koruyucu tedavi (yeniden hastalanmay\u0131 engelleme).<\/p>\n<p><strong>Tedavinin \u0130\u00e7eri\u011fi:<\/strong> \u0130la\u00e7, E\u011fitim ve Psikoterapidir.<\/p>\n<p>En \u00f6nemli tedavi ila\u00e7 tedavisidir. \u0130ki tedavi stratejisi vard\u0131r: \u0130lk \u00f6nce var olan hastal\u0131k d\u00f6neminin (mani ya da depresyonun) tedavi edilmesi gerekir ve beraberinde hastal\u0131k yinelemesini \u00f6nlemek i\u00e7in koruyucu tedavi planlan\u0131r. Sadece hastal\u0131k d\u00f6nemlerinin tedavi edilmesi yeterli de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bipolar bozukluk tekrarlayan bir ruhsal bozukluktur.<\/p>\n<p>Bipolar bozuklukta tedavinin as\u0131l amac\u0131 uygun ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ve ya\u015fam \u015fartlar\u0131n\u0131n hastal\u0131k d\u00f6nemlerini azaltacak \u015fekilde d\u00fczenlenmesidir.<\/p>\n<p><strong>Bipolar bozukluk tedavisinde kullan\u0131lan ila\u00e7lar:<\/strong><\/p>\n<p>Mani tedavisinde kullan\u0131lan ila\u00e7lar: 1.Lityum (Lithuril); 2.Valproat (Depakin, Convulex); 3. Karbamazepin (Tegretol, Trileptal); 4. Antipsikotikler (Zyprexa, Rexapin, Oferta, Seroquel, Cedrina, Risperdal, Abilify, Zeldox, Norodol, Largactil, Clopixol gibi ila\u00e7lar); 5. Ye\u015fil re\u00e7eteli olanlar (Ativan, Rivotril, \u0130movane)<\/p>\n<p>Bu ila\u00e7lar uykusuzluk ve psikolojik ya da fiziksel huzursuzlu\u011fun (yerinde duramama, \u00f6fkeli davran\u0131\u015flar vb.) azalt\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Ciddi manik d\u00f6nemin tedavisinde ya da hasta tedaviyi reddediyorsa, ila\u00e7lar\u0131n i\u011fne formlar\u0131 ile tedavi devam ettirilebilir.<\/p>\n<p><strong>Depresyon tedavisinde kullan\u0131lan ila\u00e7lar:<\/strong> Lityum, lamotrijin gibi duygudurum dengeleyici ila\u00e7larla birlikte antidepresan ila\u00e7lar kullan\u0131l\u0131r. Ancak antidepresif ila\u00e7lar\u0131n tek ba\u015f\u0131na kullan\u0131mlar\u0131, bipolar bozuklukta hipomani veya mani geli\u015fmesine neden olabilir. Antidepresif ila\u00e7lar etkilerini birka\u00e7 haftada g\u00f6sterir, sab\u0131rl\u0131 olmak gerekir. Etkisi g\u00f6r\u00fclene kadar, uykusuzluk, kayg\u0131, huzursuzluk i\u00e7in doktorunuz yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ila\u00e7 ekleyebilir. Depresyondan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, doktorunuz\u00a0 ilac\u0131n\u0131z\u0131 uygun \u015fekilde kesecektir. Bazen antipsikotik ila\u00e7lar da kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Koruyucu ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131lan ila\u00e7lar:<\/strong> Bipolar bozuklu\u011fun belirtilerini kontrol etmekte en \u00f6nemli ila\u00e7lar duygudurum dengeleyicileridir. Bunlar lityum, valproat, karbamazepin, lamotrijin, antipsikotiklerdir.<\/p>\n<p><strong>Hangi ila\u00e7lar\u0131n kan d\u00fczeyi bak\u0131lmal\u0131d\u0131r ve neden bak\u0131lmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>Lityum, valproat ve karbamazepinin kan d\u00fczeylerinin belli aralarla (lityum i\u00e7in en \u00e7ok 2-3 ayda, valproat ve karbamzepin i\u00e7in en \u00e7ok 6 ayda bir) kontrol edilmesi gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ila\u00e7lar belirli kan d\u00fczeyleri aras\u0131nda tedavi edicidir. Lityum i\u00e7in kan d\u00fczeyi 0.60-0.80 (hastal\u0131k d\u00f6neminde 0.80-1.20), valproat i\u00e7in 50-150, karbamazepin i\u00e7in 6-12&#8217;dir. D\u00fc\u015f\u00fck kan d\u00fczeylerinde etkili olmazlarken y\u00fcksek kan d\u00fczeylerinde istenmeyen yan etkilere ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n<p><strong>Kan d\u00fczeyi bak\u0131l\u0131rken dikkat edilmesi gerekenler:<\/strong> Kan d\u00fczeyi bak\u0131laca\u011f\u0131 zaman \u00f6zellikle son bir haftad\u0131r eksik ya da fazla ila\u00e7 i\u00e7medi\u011finizden emin olun yoksa kan d\u00fczeyi do\u011fru olmayacakt\u0131r. Ak\u015fam hangi saatlerde ila\u00e7 al\u0131nd\u0131ysa 12 saat sonra sabah a\u00e7 karna kan verilmelidir. Kan d\u00fczeyi bu \u015fekilde bak\u0131lmaz ise g\u00fcvenilir olmayacak ve doktorunuzu yanl\u0131\u015f y\u00f6nlendirecektir.<\/p>\n<p>Lityum tedavisi ba\u015flarken doktorunuz b\u00f6brek ve tiroid i\u015flevlerinizi kanda kontrol edecektir. Kad\u0131n hastalar\u0131n ila\u00e7 kullan\u0131rken hamile kalmamas\u0131 gerekir. Hamileli\u011fin \u00f6zellikle ilk 3 ay\u0131nda ila\u00e7lar\u0131n bebek \u00fczerine istenmeyen yan etkileri olabilir. \u00c7ocuk planlayan kad\u0131n hastalar\u0131n mutlaka doktorlar\u0131 ile g\u00f6r\u00fc\u015fmesi gerekir.<\/p>\n<p>Lityumun g\u00fcnl\u00fck dozu doktorunuz taraf\u0131ndan kan d\u00fczeyine g\u00f6re ayarlanacakt\u0131r. Kendi ba\u015f\u0131n\u0131za ila\u00e7 dozunu art\u0131rmay\u0131n ve azaltmay\u0131n. Lityum genellikle g\u00fcnde 2 ya da 3 dozda al\u0131n\u0131r. \u00c7o\u011fu ki\u015fi ilac\u0131 yemekle birlikte almay\u0131 tercih etmektedir. Bulant\u0131y\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in tok karna ila\u00e7 i\u00e7menizi \u00f6neririz.<\/p>\n<p>Lityum kullanan ki\u015filerde su ve tuz al\u0131m\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. Lityum yan etkisi nedeniyle s\u0131k idrara \u00e7\u0131kar\u0131r, bu nedenle susuzluk hissedilir. S\u0131k idrara \u00e7\u0131kmamak i\u00e7in su almay\u0131 azalt\u0131rsan\u0131z lityum kan d\u00fczeyi artacak ve lityumun b\u00f6breklerden at\u0131l\u0131m\u0131 yava\u015flayacakt\u0131r. Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in tehlikeli olabilir. Tuz ile ilgili olarak tuz al\u0131m\u0131n\u0131z \u00e7ok azalt\u0131rsan\u0131z (her zamankinden belirgin olarak azalt\u0131rsan\u0131z) yine lityum b\u00f6breklerden daha yava\u015f at\u0131lacakt\u0131r ve lityum kan d\u00fczeyi artacakt\u0131r. Zehirlenme belirtileri ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n<p><strong>Lityumun yan etkileri nelerdir?<\/strong><\/p>\n<p>Susuzluk hissi ve s\u0131k idrara \u00e7\u0131kma; bulant\u0131 hissi; ellerde titreme; hafif uyku hali (\u00f6zellikle y\u00fcksek kan d\u00fczeylerinde); hafif kas g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc; hafif kilo al\u0131m\u0131; a\u011f\u0131zda metalik tat; aknelerde art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fclebilir. Lityum b\u00f6breklerden at\u0131larak bedeni terk etti\u011fi i\u00e7in 6 ay- y\u0131lda bir b\u00f6brek tahlillleri yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle kad\u0131n hastalarda tiroid bezi bozukluklar\u0131 daha s\u0131k g\u00f6r\u00fclebildi\u011fi i\u00e7in kanda tiroid hormonlar\u0131 6 ayda bir bak\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Lityum zehirlenmesi belirtileri:<\/strong><\/p>\n<p>Lityum kan d\u00fczeyi \u00e7ok y\u00fckseldi\u011fi zaman (fazla ila\u00e7 al\u0131nmas\u0131, su ve tuz k\u0131s\u0131tlamas\u0131 veya baz\u0131 ila\u00e7lar\u0131n birlikte kullan\u0131m\u0131 nedeniyle) \u0131srarl\u0131 ishal (g\u00fcnde 3-4 kezden fazla), bulant\u0131 &#8211; kusma, ellerde ve bacaklarda \u015fiddetli titreme, kas kramplar\u0131, g\u00f6rme bulan\u0131kl\u0131\u011f\u0131, uyku hali ve denge bozuklu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu belirtiler ortaya \u00e7\u0131karsa hemen doktorunuza ya da en yak\u0131n hastaneye ba\u015f vurunuz.<\/p>\n<p><strong>Lityum kan d\u00fczeyini art\u0131ran ila\u00e7lar:<\/strong> a\u011fr\u0131 kesiciler (nonsteroid antienflamatuvarlar), antihipertansifler (idrar s\u00f6k\u00fcc\u00fcler ve ACE inhibit\u00f6rleri) ve baz\u0131 antibiyotikler. Ba\u015fka doktorlar size ila\u00e7 re\u00e7ete etti\u011fi zaman doktorunuzu aray\u0131n\u0131z ve ila\u00e7 etkile\u015fimi olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorunuz.<\/p>\n<p>Karbamazepin ya da valproat ba\u015flarken doktorunuz karaci\u011fer i\u015flevlerinizi ve hemogram\u0131n\u0131z\u0131 kontrol edecektir. 6 ay ile y\u0131lda 1 kez benzer tahlillerinizin tekrarlanmas\u0131 gerekir. Kad\u0131n hastalar\u0131n bu ila\u00e7lar\u0131 kullan\u0131rken hamile kalmamas\u0131 \u00f6nemlidir. Hamileli\u011fin ilk 3 ay\u0131nda herhangi bir ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 bebe\u011fe istenmeyen etkiler olu\u015fturabilir. Lityuma benzer \u015fekilde ila\u00e7 doktorun \u00f6nerdi\u011fi dozlarda kullan\u0131lmal\u0131 ve ila\u00e7 dozu azalt\u0131l\u0131p \u00e7o\u011falt\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Valproat\u0131n yan etkileri:<\/strong> bulant\u0131, kilo al\u0131m\u0131, uyku hali, ellerde titreme ve ge\u00e7ici sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesidir. 20 ya\u015f alt\u0131nda k\u0131zlar kulland\u0131\u011f\u0131 zaman adet kanamalar\u0131n\u0131n d\u00fczeni izlenmelidir.<\/p>\n<p><strong>Karbamazepinin yan etkileri:<\/strong> uyku hali ve \u00e7ift g\u00f6rme olabilir. Uzun s\u00fcre karbamazepin kullan\u0131lacak ise kemik erimesine kar\u015f\u0131 kalsiyum ve D vitamini eklenmesi gerekebilir.<\/p>\n<p>Lamotrijini doktounuzun tavsiye etti\u011fi \u015fekilde kullan\u0131n\u0131z. H\u0131zl\u0131 doz art\u0131r\u0131lmas\u0131 deri d\u00f6k\u00fcnt\u00fclerine yol a\u00e7abilir. Deri d\u00f6k\u00fcnt\u00fcleri ortaya \u00e7\u0131karsa doktorunuza ba\u015fvurunuz.<\/p>\n<p>Baz\u0131 antipsikotik ila\u00e7lar (Zyprexa, Risperdal, Leponex ve Seroquel) kilo al\u0131m\u0131na yol a\u00e7abilir. Bu nedenle ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda 1-2 kilo ald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda kilo al\u0131m\u0131n\u0131 kontrola ba\u015flaman\u0131z gerekir. Kilo al\u0131m\u0131 \u015feker ve kalp hastal\u0131\u011f\u0131 riskini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bu ila\u00e7lar\u0131 kullanmaya ba\u015flamadan ve ba\u015flad\u0131ktan 3 ay sonra ve her y\u0131l kan \u015fekeri ve kan ya\u011flar\u0131n\u0131 (kolesterol ve trigliserit) kontrol etmek gerekir.<\/p>\n<p>Doktounuzun tavsiyesi d\u0131\u015f\u0131nda ila\u00e7 kullanmay\u0131n, ila\u00e7lar\u0131n dozunu art\u0131r\u0131p azaltmay\u0131n. \u0130stenmeyen etkiler ortaya \u00e7\u0131karsa doktorunuza ba\u015fvurunuz.<\/p>\n<p><strong>Neden yan etki ortaya \u00e7\u0131kar?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Her ilac\u0131n en az bir yan etkisi mutlaka vard\u0131r. \u0130la\u00e7lar\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 yan etkiler \u015funlara ba\u011fl\u0131d\u0131r:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>-Kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z ila\u00e7 ve dozu<\/li>\n<li>-V\u00fccut kimyan\u0131z<\/li>\n<li>-Ya\u015f\u0131n\u0131z<\/li>\n<li>-Kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z di\u011fer ila\u00e7lar<\/li>\n<li>-Di\u011fer hastal\u0131klar\u0131n\u0131z<\/li>\n<\/ul>\n<p>Akut tedavide y\u00fcksek doz ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 veya birka\u00e7 ilac\u0131n bir arada kullan\u0131m\u0131 yan etkileri artt\u0131rabilir. Baz\u0131 hastalarda g\u00f6r\u00fclen ciddi yan etkiler y\u00fcz\u00fcnden ila\u00e7 de\u011fi\u015fikli\u011fi yapmak gerekebilir. E\u011fer yan etkiler sizin i\u00e7in sorun \u00e7\u0131kar\u0131yorsa, doktorunuz \u015funlar\u0131 \u00f6nerebilir:<\/p>\n<p>1- Ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z ila\u00e7 miktar\u0131n\u0131 azaltmak<\/p>\n<p>2- Ba\u015fka bir ilaca ge\u00e7mek<\/p>\n<p>3- \u0130lac\u0131n\u0131z\u0131 ak\u015fam almak<\/p>\n<p>4- Yan etkiyi azaltacak ba\u015fka bir ila\u00e7 eklemek<\/p>\n<p><strong>Unutmay\u0131n:<\/strong> ilac\u0131n\u0131z\u0131 kendi kendinize de\u011fi\u015ftirmeniz \u00e7ok tehlikeli sonu\u00e7lar do\u011furabilir! !<\/p>\n<p><strong>Elektrokonv\u00fclzif tedavi (EKT, Elektro\u015fok) nedir?<\/strong><\/p>\n<p>Halk aras\u0131nda hakk\u0131nda olduk\u00e7a olumsuz d\u00fc\u015f\u00fcnceler ve yanl\u0131\u015f inan\u0131\u015flar var olmas\u0131na kar\u015f\u0131n EKT \u00f6zellikle \u015fiddetli depresyonda hayat kurtar\u0131c\u0131, g\u00fcvenilir ve etkili bir tedavidir. \u00d6zellikle \u00f6nceden ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7lanm\u0131\u015f antidepresif ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 varsa, antidepresif ila\u00e7larla birlikte sak\u0131ncal\u0131 olabilecek ba\u015fka ila\u00e7lar kullan\u0131lmaktaysa, ayr\u0131ca gebelerde ve ya\u015fl\u0131larda EKT g\u00fcvenle uygulanabilir. Bazen ila\u00e7lara yan\u0131t al\u0131namayan manik d\u00f6nemde de kullan\u0131labilir. Tedaviye yan\u0131t vermeyen bipolar hastalar\u0131n koruma tedavisinde de yeri oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>Ne zaman hastaneye yatmak gerekir?<\/strong><\/p>\n<p>Manik hastalar\u0131n genelde i\u00e7g\u00f6r\u00fcs\u00fc yoktur (hasta olduklar\u0131n\u0131 kabul etmezler). Maddi ve manevi zararlar\u0131 \u00f6nlemek ve ila\u00e7 tedavisinin d\u00fczenini sa\u011flamak i\u00e7in hastaneye yat\u0131\u015f gerekir. E\u011fer intihar giri\u015fimi riski varsa yine hastaneye yat\u0131\u015f gereklidir. Manik ve depresif d\u00f6nemlerin erken tan\u0131 ve tedavisi, hastaneye yat\u0131\u015f olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azalt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u0130la\u00e7 tedavisinin s\u00fcresi nedir?<\/strong><\/p>\n<p>\u0130la\u00e7 tedavisini kesti\u011finizde hemen ilk g\u00fcnlerde hastal\u0131k belirtileri ba\u015flamayabilir ama mutlaka yineleyecektir. Tedaviniz hayat boyu olmasa da \u00e7ok uzun s\u00fcrecektir. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda d\u00fczenli olarak 5 y\u0131l boyunca koruyucu tedavi kullanan ve bu d\u00f6nemde hi\u00e7 hastalanmam\u0131\u015f ki\u015filerin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bile ila\u00e7 tedavisi kesildikten sonra hastal\u0131\u011f\u0131n tekrarlamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ortaya konmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Bipolar bozuklu\u011fun tedavisinin ba\u015far\u0131yla s\u00fcrmesi i\u00e7in sizin ve ailenizin hastal\u0131k ve tedavisi gibi konularda hem ilgili hem de bilgili olmas\u0131 gerekir. Bazen ila\u00e7 tedavinizi kendili\u011finizden kesmek isteyebilirsiniz:<\/p>\n<ul>\n<li>1) Kendinizi iyi hissedebilirsiniz ve art\u0131k ilaca gerek kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz<\/li>\n<li>2) Co\u015fkulu olan ve kendinizi \u00e7ok iyi hissetti\u011finiz d\u00f6nemlerinizi \u00f6zleyebilirsiniz<\/li>\n<li>3) \u0130la\u00e7lar\u0131n yan etkilerinden rahats\u0131z olabilirsiniz.<\/li>\n<li>4) Bu hastal\u0131\u011f\u0131n sadece hayat\u0131n\u0131zdaki stresli olaylarla ili\u015fkili oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp, bunlardan uzak durarak veya farkl\u0131 \u015fekillerde ba\u015fa \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015farak, hastal\u0131\u011f\u0131 kendi ba\u015f\u0131n\u0131za \u00f6nleyebilece\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Hangi s\u0131kl\u0131kla doktorla g\u00f6r\u00fc\u015fmek gerekir?\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Hastaneye yatmadan, ayakta ge\u00e7irilen mani veya depresyon d\u00f6nemlerinin tedavisinde belirtileri g\u00f6zden ge\u00e7irmek, ila\u00e7 dozunu kontrol etmek, yan etkileri konu\u015fmak i\u00e7in haftada en az 1 kez, gerekti\u011finde her g\u00fcn doktorunuzla g\u00f6r\u00fc\u015fmelisiniz. D\u00fczelme sa\u011fland\u0131\u011f\u0131nda birka\u00e7 ayda bir g\u00f6r\u00fc\u015febilirsiniz.<\/p>\n<p><strong>E\u011fer a\u015fa\u011f\u0131dakiler varsa, randevunuz olmasa da doktorunuzu aramal\u0131s\u0131n\u0131z:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\u00a0-\u0130ntihar d\u00fc\u015f\u00fcncesi veya \u015fiddet hissi oldu\u011funda,<\/li>\n<li>\u00a0-Duygudurumunuzda, uykuda, enerjide de\u011fi\u015fiklik oldu\u011funda,<\/li>\n<li>\u00a0-\u0130la\u00e7 yan etkilerinde de\u011fi\u015fiklik varsa,<\/li>\n<li>\u00a0-Ba\u015fka ila\u00e7lar kullanman\u0131z gerekti\u011finde,<\/li>\n<li>\u00a0-Ani cerrahi m\u00fcdahale karar\u0131nda, di\u015fle ilgili cerrahi giri\u015fim \u00f6ncesinde.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Bipolar bozukluk tedavisinda ila\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 tedaviler var m\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>Bipolar bozuklu\u011fun ila\u00e7 tedavisi ile olumlu sonu\u00e7lar elde edilmektedir. Ancak baz\u0131 durumlarda ila\u00e7 tedavisi tek ba\u015f\u0131na hastalar\u0131n t\u00fcm gereksinimlerini kar\u015f\u0131layamamaktad\u0131r. Bu nedenle son y\u0131llarda, hastal\u0131k belirtilerinin yan\u0131 s\u0131ra ya\u015fad\u0131klar\u0131 psikolojik ve sosyal sorunlar da tedavinin bir par\u00e7as\u0131 olarak ele al\u0131nmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu psikolojik tedavilerin amac\u0131, hastan\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesine destek olmak ve ya\u015fam kalitesini y\u00fckseltmektir.<\/p>\n<p><strong>En \u00f6nemli psikolojik tedavi hastan\u0131n ve ailenin hastal\u0131k hakk\u0131nda bilgilenmesidir.<\/strong><\/p>\n<p>Psikoterapinin ila\u00e7 tedavisinin yerine ge\u00e7medi\u011fi ve ila\u00e7la birlikte uyguland\u0131\u011f\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r. Psikoterapi hastan\u0131n iyilik d\u00f6neminde uygulan\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Hastal\u0131k d\u00f6nemlerinden korunmak i\u00e7in hastalar\u0131n yapabilece\u011fi \u015feyler var m\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>Kesinlikle var. En \u00f6nemlisi hastal\u0131k hakk\u0131nda do\u011fru bilgi edinmektir. Ancak sadece bilgi edinmek yeterli de\u011fildir, hastal\u0131\u011fa uyum sa\u011flamak i\u00e7in kendinize ve yak\u0131nlar\u0131n\u0131za zaman tan\u0131y\u0131n. \u0130lac\u0131n\u0131z\u0131 doktorunuzun \u00f6nerdi\u011fi \u015fekilde kullanmak ve uykunuza dikkat etmek di\u011fer \u00f6nemli konulard\u0131r. Hastal\u0131k d\u00f6nemini ba\u015flatabilecek riskler ve sizi koruyacak etkenleri \u015f\u00f6yle s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n<p><strong>1. \u0130la\u00e7 tedavisini kesmeyin:<\/strong> En \u00f6nemli risk etkenidir. \u0130la\u00e7 tedavinizi doktorunuzun \u00f6nerdi\u011fi \u015fekilde uygulaman\u0131z gerekir. \u0130la\u00e7 tedavisi hakk\u0131nda sorular\u0131n\u0131z varsa bunlar\u0131 daima doktorunuzla konu\u015fun.<\/p>\n<p><strong>2. Stresli ya\u015fam olaylar\u0131 s\u0131ras\u0131nda uykunuza dikkat edin:<\/strong> Herkesin ya\u015fam\u0131nda stresle kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bipolar bozuklu\u011fu olan hastalar\u0131m\u0131z\u0131n stresli ya\u015fam olaylar\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda dikkat etmeleri gereken en \u00f6nemli konu, ba\u015fta uyku d\u00fczeni olmak \u00fczere g\u00fcnl\u00fck ya\u015famlar\u0131ndaki d\u00fczeninin bozulmamas\u0131n\u0131 sa\u011flamalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>3. Alkol ve madde kullan\u0131m\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131n:<\/strong> Alkol, &#8220;sosyal i\u00e7icilik&#8221; dedi\u011fimiz en fazla haftada bir kez ufak bir kadeh alkolu a\u015ft\u0131\u011f\u0131nda hem uykunuzu hem de g\u00fcnl\u00fck d\u00fczeninizi bozar, baz\u0131 ila\u00e7larla olumsuz etkile\u015fime girer. Bu nedenle alkolden ve esrar gibi maddelerden uzak durulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>4. Uyku d\u00fczeninde de\u011fi\u015fiklik yapmay\u0131n:<\/strong> Bipolar bozuklu\u011fu olan hastalar\u0131n en \u00e7ok dikkat etmeleri gereken konulardan birisi d\u00fczenli ya\u015fam ve uykudur. Vardiyal\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fczeni, farkl\u0131 saatlerde uyumak ve uyanmak gibi g\u00fcnl\u00fck ya\u015famdaki d\u00fczensizlikler \u00f6nemli risklerden birisidir.<\/p>\n<p><strong>5. G\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fczenleyin:<\/strong> G\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n\u0131zdaki program\u0131n\u0131z\u0131n d\u00fczenli olmas\u0131, benzer saatlerde uyanmak, d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmak, yemek yemek daha \u00f6nce de vurgulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi \u00f6nemli koruyucu etkenlerden birisidir.<\/p>\n<p><strong>6. Aile ya da arkada\u015f sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n:<\/strong> Aile, evlilik ve arkada\u015f sorunlar\u0131n\u0131 konu\u015furken \u00f6fke, ele\u015ftiri ifadelerinden ka\u00e7\u0131nmakta yarar vard\u0131r. Sorunlar\u0131n\u0131z\u0131 ve beklentilerinizi\u00a0 &#8220;ben&#8221; dilini kullanarak, yani kendi duygu ve beklentilerinizi anlatarak \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n.<\/p>\n<p><strong>7. Duygudurumunuzu g\u00f6zleyin:<\/strong> Herg\u00fcn nas\u0131l hissetti\u011finizi kaydetmeniz, duygudurumunuzu ve hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n gidi\u015fini g\u00f6zlemeyi ve izlemeyi sa\u011flayan, hem siz hem doktorunuz i\u00e7in \u00e7ok yararl\u0131 bir ara\u00e7t\u0131r. Bu ama\u00e7la geli\u015ftirilen Duygudurum G\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc&#8217;n\u00fc ekte bulabilirsiniz.<\/p>\n<p><strong>8. Sosyal desteklerinizi harekete ge\u00e7irin:<\/strong> S\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131 payla\u015fabilece\u011finiz, hastaland\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ne yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini bilen, size destek oldu\u011funu hissetti\u011finiz yak\u0131nlar\u0131n\u0131z\u0131n olmas\u0131 koruyucu etkenlerden birisidir. Bu nedenle varolan yak\u0131n ili\u015fkilerinizi geli\u015ftirmenizi, yeni ve yak\u0131n ili\u015fkiler geli\u015ftirmenizi \u00f6nerebiliriz.<\/p>\n<p><strong>9. Acil durum plan\u0131 haz\u0131rlay\u0131n:<\/strong> Hastaland\u0131\u011f\u0131n\u0131zda kimin ne yapmas\u0131 gerekti\u011fini aile bireyleri ve doktorunuzla \u00f6nceden konu\u015fman\u0131z hastal\u0131k d\u00f6nemlerinde size ve \u00f6zellikle de hasta yak\u0131nlar\u0131na b\u00fcy\u00fck kolayl\u0131k sa\u011flamaktad\u0131r. Hastal\u0131k d\u00f6nemlerinde hastal\u0131klar\u0131n\u0131 kabul etmedikleri i\u00e7in hastalar\u0131 hastaneye getirmek \u00e7ok g\u00fc\u00e7 olabilir, kimi zaman yak\u0131nlar\u0131 zorla getirmek zorunda kalabilirler. Hasta iyilik d\u00f6nemindeyken, hastalan\u0131nca hastaneye gelmek istemese de onu hekimine g\u00f6t\u00fcrmek konusunda onay al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Hastaneye getirme konusunda kimden yard\u0131m al\u0131nabilece\u011fi hastayla konu\u015fulup belirlenmelidir. \u00d6zellikle manik d\u00f6nemde hsatalar\u0131m\u0131z en yak\u0131n olduklar\u0131 ki\u015filerle daha fazla sorun ya\u015famaya yatk\u0131n olduklar\u0131 i\u00e7in bu ki\u015finin hastan\u0131n onaylad\u0131\u011f\u0131 aile b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc ya da sayg\u0131 ve g\u00fcven duydu\u011fu bir ki\u015fi olabilir.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle manik d\u00f6nemde hastalar\u0131m\u0131z b\u00fct\u00e7elerinin \u00e7ok \u00f6tesinde al\u0131\u015fveri\u015f yapmak, h\u0131zl\u0131 araba kullanmak, cinsel ilgide art\u0131\u015fa ba\u011fl\u0131 olarak hastal\u0131k d\u0131\u015f\u0131nda uygun g\u00f6rmedikleri ili\u015fkilere girmek gibi davran\u0131\u015flarda bulunabilirler. Bu davran\u0131\u015flar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in yine iyilik d\u00f6nemindeyken, hastaland\u0131\u011f\u0131n\u0131z takdirde kredi kartlar\u0131n\u0131n, araba anahtarlar\u0131n\u0131n aile bireylerine verilmesinin ve hastaneye yat\u0131\u015f\u0131n\u0131z\u0131n onay\u0131n\u0131 vermenizde yarar vard\u0131r. Aksi takdirde hastal\u0131k d\u00f6neminde gerek aile bireyleri gerekse hastalar\u0131m\u0131z istemeden hastaneye getirilmekten rahats\u0131zl\u0131k duymakta ve ili\u015fkilerini olumsuz etkileyebilmektir. Bu d\u00f6nemde amac\u0131m\u0131z\u0131n hastay\u0131 korumak oldu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&#8220;Uzun zamand\u0131r hastalanmad\u0131m, ilac\u0131m\u0131 kesersem ne olur?&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Bipolar bozukluk tedavisindeki en \u00f6nemli sorunlardan birisi hastan\u0131n kendi kendisine ilac\u0131n\u0131 kesmesi ya da doktor \u00f6nerisinden farkl\u0131 dozlarda kullanmas\u0131d\u0131r. \u0130la\u00e7lar\u0131n\u0131z sizi sadece hastal\u0131k d\u00f6nemlerinde iyile\u015ftirmekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda sizi yeni hastal\u0131k d\u00f6nemlerinden korur. Bu nedenle uzun zamand\u0131r hastalanmasan\u0131z bile ila\u00e7lar\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fczenli kullanman\u0131z gerekir.<\/p>\n<p>\u0130lac\u0131n\u0131z\u0131 kesme d\u00fc\u015f\u00fcnceleri akl\u0131n\u0131za geldi\u011finde bunu mutlaka doktorunuzla konu\u015fun ilac\u0131n\u0131z\u0131 asla kendi kendinize kesmeyin. Hastalar\u0131m\u0131z\u0131n ilac\u0131 kesme nedenleri \u00e7ok \u00e7e\u015fitlidir. Kimi hastalar\u0131m\u0131z toplumun psikiyatrik hastalar\u0131 etiketlemesinden ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in, kimi hastalar\u0131m\u0131z ise hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabullenmekte g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekti\u011fi i\u00e7in ilac\u0131n\u0131 kesmek isteyebilir.<\/p>\n<p>Bipolar bozukluk belirtileri t\u00fcm hastalar\u0131m\u0131zda benzer olmakla birlikte tedavi ekibi i\u00e7in asl\u0131nda her hasta farkl\u0131d\u0131r ve her hastan\u0131n ilaca bak\u0131\u015f\u0131 de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterebilir. Bipolar bozukluk biyolojik k\u00f6kenli bir hastal\u0131k oldu\u011fu i\u00e7in hastalar\u0131n ila\u00e7 tedavisi olmadan iradeleriyle yenebilecekleri bir hastal\u0131k de\u011fildir. Baz\u0131 hastalar\u0131m\u0131z ilac\u0131 kesmeye doktorunun izin vermeyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek genellikle kendi kendilerine keserler. \u0130lac\u0131n kesilmesi hastal\u0131k d\u00f6nemlerinin ba\u015flamas\u0131n\u0131n en ba\u015fta gelen nedenidir. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar hastal\u0131k d\u00f6nemlerinin yinelemelerinin % 75&#8217;inin nedeninin ilac\u0131 kesmek oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. Bu nedenle ilac\u0131 kesme d\u00fc\u015f\u00fcncesi akl\u0131n\u0131za geldi\u011finde, bunu mutlaka doktorunuzla konu\u015fun.<\/p>\n<p><strong>Psikiyatrik bozuklu\u011fum oldu\u011fu i\u00e7in toplum beni etiketleyip d\u0131\u015flar m\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>Hastalar\u0131m\u0131z zaman zaman toplumda psikiyatrik hastalara ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan hatta d\u0131\u015fland\u0131klar\u0131ndan yak\u0131nmaktad\u0131rlar. Ne yaz\u0131k ki, her \u00fclkede oldu\u011fu gibi bizim \u00fclkemizde de psikiyatrik hastal\u0131\u011f\u0131 olan ki\u015fileri etiketleyen ki\u015filer vard\u0131r, ancak hastalar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7o\u011fu\u00a0 etraf\u0131ndaki ki\u015filerle ili\u015fkilerinin etkilenmeden s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade etmektedir. Ruhsal bozuklu\u011fu olan ki\u015fileri etiketleme\u00a0 sadece bizim toplumumuzda de\u011fil t\u00fcm d\u00fcnyada kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan ve m\u00fccadele edilen bir sorundur.<\/p>\n<p>Son y\u0131llarda toplumun etiketlemesinin yan\u0131 s\u0131ra, hastalar\u0131n kendilerini etiketlemesi \u00fczerine de odaklan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Klini\u011fimizde toplumun hastalar\u0131m\u0131z\u0131 etiketledi\u011fi gibi hastalar\u0131m\u0131z\u0131n da kendi kendilerini etiketledi\u011fi ve sosyal ortamlardan ka\u00e7\u0131nd\u0131klar\u0131n\u0131 ve d\u0131\u015flanmaktan\u00a0 endi\u015fe ettiklerini g\u00f6rmekteyiz. Bu endi\u015fe zamanla toplumdan uzakla\u015fmaya ve yaln\u0131zl\u0131k duygular\u0131na neden olabiliyor.<\/p>\n<p>Gerek toplumsal etiketleme gerek hastalar\u0131n kendilerini etiketlenmesi ile m\u00fccadele etmek i\u00e7in hastalar\u0131m\u0131z\u0131n hastal\u0131klar\u0131n\u0131 herkesle de\u011fil g\u00fcven duyduklar\u0131 ki\u015filerle payla\u015fmalar\u0131n\u0131 \u00f6nerebiliriz.<\/p>\n<p><strong>Sons\u00f6z<\/strong><\/p>\n<p>Bipolar bozukluk, uzun s\u00fcreli, yineleyici ve ki\u015finin ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131 olumsuz y\u00f6nde etkileyebilecek hastal\u0131k d\u00f6nemleri olan bir bozukluktur. Ancak hasta, hasta yak\u0131n\u0131 ile tedavi ekibinini i\u015fbirli\u011fi sa\u011fland\u0131\u011f\u0131nda tedavide olumlu sonu\u00e7lar elde etmek ve hastam\u0131z\u0131 g\u00fcnl\u00fck ya\u015fant\u0131s\u0131na geri d\u00f6nd\u00fcrebilmek m\u00fcmk\u00fcn olabilmektedir. Hastal\u0131kla ilgili bilgi edinmek, ila\u00e7 tedavisine uymak, g\u00fcnl\u00fck d\u00fczeni s\u00fcrd\u00fcrmek, destek veren yak\u0131nlarla \u00e7evrelenmek hastal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 koruyucu etkenlerden baz\u0131lar\u0131d\u0131r. Bu hastal\u0131kla birlikte ya\u015famay\u0131 \u00f6\u011frenerek ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n, evhan\u0131m\u0131n\u0131n, \u00f6\u011fretmenin, i\u015fadam\u0131n\u0131n, hekimin, \u015fairin, ressam\u0131n oldu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>B\u0130POLAR BOZUKLU\u011eU OLAN HASTALARIN YAKINLARINA \u00d6NER\u0130LER<\/strong><\/p>\n<p>Bipolar bozuklukla ya\u015fayan hastalar\u0131m\u0131z kadar yak\u0131nlar\u0131n\u0131n da hastal\u0131kla ilgili g\u00fc\u00e7l\u00fckleri olabilir. Hasta yak\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n da hastal\u0131\u011fa al\u0131\u015fmalar\u0131 zaman alabilir. Hastal\u0131kla ba\u015f etmenin ilk ad\u0131m\u0131 yak\u0131n\u0131n\u0131z\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda do\u011fru bilgi sahibi olman\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6nce yak\u0131n\u0131n\u0131z\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131y\u0131n. Hastal\u0131\u011f\u0131n nedenleri, belirtileri ve tedavisi hakk\u0131nda bilgi sahibi olun. Hastan\u0131z\u0131n doktoruyla konu\u015fun, akl\u0131n\u0131za tak\u0131lan sorular\u0131, bilgi edinebilece\u011finiz kaynaklar\u0131n\u0131 sorun. Hastal\u0131kla ilgili her \u015feyi bir g\u00fcn i\u00e7inde \u00f6\u011frenmek yerine \u00f6\u011frendiklerinizi sindirmek i\u00e7in kendinize zaman verin.<\/p>\n<p>Bir hastal\u0131k tan\u0131s\u0131n\u0131 almak ve buna uyum sa\u011flamak hem hasta i\u00e7in hem de yak\u0131n\u0131 i\u00e7in kolay de\u011fildir. Hastal\u0131\u011fa uyum sa\u011flama s\u00fcrecinde ki\u015fi kendisinde ya da yak\u0131n\u0131nda hastal\u0131k oldu\u011funu kabul etmeyebilir, \u00fcz\u00fcnt\u00fc duyabilir, \u00f6fkelenebilir. Hastal\u0131\u011fa al\u0131\u015fmak ve uyum sa\u011flamak i\u00e7in kendinize ve hastan\u0131za zaman verin.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle hastal\u0131k d\u00f6neminde hastaya destek olmak ve yard\u0131m etmek bedenen ve ruhen yorucu olabilir. Kendinize zaman ay\u0131r\u0131n. Gerekti\u011finde siz de yak\u0131nlar\u0131n\u0131zdan, gerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde bir hekimden yard\u0131m ve destek al\u0131n.<\/p>\n<p>Baz\u0131 hasta yak\u0131nlar\u0131, \u00f6zellikle anne babalar ve e\u015fler hastal\u0131\u011f\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 ile ilgili olarak kendilerini su\u00e7layabiliyorlar, ya da su\u00e7lanabiliyorlar. Bipolar bozukluk biyolojik temelleri olan bir hastal\u0131kt\u0131r. Hastal\u0131\u011f\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda \u00e7evresel etkenler de etkili olmakla birlikte, \u00e7ocukluk ya\u015fant\u0131lar\u0131 ya da k\u00f6t\u00fc bir evlilik tek ba\u015f\u0131na bipolar bozuklu\u011fu ortaya \u00e7\u0131karmaz. Bipolar bozuklu\u011fun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda anne-babalar\u0131n ya da e\u015flerin bir su\u00e7u yoktur.<\/p>\n<p>Bizim toplumumuzda aile ve arkada\u015fl\u0131k ili\u015fkileri olduk\u00e7a yak\u0131n ve s\u0131cak oldu\u011fu i\u00e7in \u015fansl\u0131y\u0131z. Aile \u00fcyeleri ve arkada\u015flar hastalar\u0131n\u0131 koruyorlar ve destekliyorlar, ancak a\u015f\u0131r\u0131 koruyuculuktan ka\u00e7\u0131nmak gerekmektedir. \u00d6rne\u011fin, hasta \u00fcz\u00fclecek ve hastalanacak korkusuyla baz\u0131 olaylar\u0131 saklamak, hastan\u0131n yerine getirebilece\u011fi sorumluluklar\u0131 \u00fczerinden almak hastan\u0131n kendine g\u00fcvenini azaltabilir. Hastan\u0131z\u0131n kendi ba\u015f\u0131na yapabilece\u011fi \u015feyleri onun yerine yapmay\u0131n.<\/p>\n<p>Hasta, hasta yak\u0131n\u0131 ve tedavi ekibi i\u015fbirli\u011fi herkesin i\u015fini kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Hasta yak\u0131nlar\u0131, hastal\u0131k ve iyilik d\u00f6nemlerinde hem hastan\u0131n ve hem de tedavi ekibinin en \u00f6nemli yard\u0131mc\u0131s\u0131d\u0131r.<br \/>\nHastal\u0131k d\u00f6neminde nelere dikkat etmeliyiz?<\/p>\n<p>Her zaman oldu\u011fu gibi manik d\u00f6nemde de hastalar\u0131n ila\u00e7lar\u0131n\u0131 d\u00fczg\u00fcn bir \u015fekilde kullanmalar\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. Hastalar bu d\u00f6nemde hastal\u0131klar\u0131n\u0131 ve tedaviyi reddedebildikleri i\u00e7in hasta yak\u0131nlar\u0131n\u0131n ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131 denetlemeleri gerekebilir. Bu d\u00f6nemin belirtilerine kar\u015f\u0131 (a\u015f\u0131r\u0131 para harcama, cinsel ilgide art\u0131\u015f, tehlikeli davran\u0131\u015flar) hastay\u0131 ve aileyi korumak i\u00e7in baz\u0131 s\u0131n\u0131rlar belirlemek gerekebilir.<br \/>\nManik d\u00f6nemde hastalar yak\u0131n olduklar\u0131 ki\u015fiyle u\u011fra\u015fabilir, onunla k\u0131r\u0131c\u0131 konu\u015fabilir. Bunun hastal\u0131\u011f\u0131n bir belirtisi oldu\u011funu bilmek, hasta yak\u0131nlar\u0131n\u0131n bu davran\u0131\u015f\u0131 ki\u015fiselle\u015ftirmemesine yarayabilir. Ayr\u0131ca, bu d\u00f6nemde hastaya kar\u015f\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 olmamak ve etraf\u0131ndaki uyaranlar\u0131 azaltmak gereklidir.<\/p>\n<p>Depresyon d\u00f6nemindeki en \u00f6nemli konu intihar riskidir. Depresyon d\u00f6neminde hastan\u0131n intihar d\u00fc\u015f\u00fcncelerine kar\u015f\u0131 uyan\u0131k olmak, daima ciddiye almak ve derhal doktoruna iletmek gerekir. Depresyondaki bir hastan\u0131n yak\u0131nlar\u0131n\u0131n sosyal deste\u011fine ve y\u00fcreklendirmesine ihtiyac\u0131 vard\u0131r.<br \/>\nHastal\u0131k d\u00f6nemlerinin, \u00f6zellikle depresyon d\u00f6nemi uzun s\u00fcrmesi, hasta kadar hasta yak\u0131nlar\u0131 i\u00e7in de zorluklar yarat\u0131r. Zorland\u0131klar\u0131n\u0131 hissettiklerinde hasta yak\u0131nlar\u0131 da yard\u0131m almal\u0131 ve kendilerine zaman ay\u0131rmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Hastal\u0131k d\u00f6nemleri \u00f6nemli kararlar\u0131n verilmesi ve \u00f6nemli konular\u0131n konu\u015fulmas\u0131 i\u00e7in uygun de\u011fildir, bunlar iyilik d\u00f6nemine ertelenmelidir.<\/p>\n<p><strong>Hasta iyile\u015firken nelere dikkat etmeliyiz?<\/strong><\/p>\n<p>Hastal\u0131k d\u00f6neminin ard\u0131ndan her hasta ya\u015fam\u0131na kendi temposunda geri d\u00f6necektir. Hastadan beklentiler d\u00fc\u015f\u00fck ya da y\u00fcksek olmamal\u0131d\u0131r. Hastalar eski ya\u015fam\u0131na hemen d\u00f6nmek i\u00e7in zorlanmamal\u0131d\u0131r. Di\u011fer taraftan, a\u015f\u0131r\u0131 koruyucu da olmamak gerekir. Hastan\u0131n yapmas\u0131 gereken i\u015fleri onun i\u00e7in de\u011fil, onunla birlikte yapmal\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece kendilerine g\u00fcvenlerini geri kazanacaklard\u0131r. Amac\u0131m\u0131z hastalar\u0131m\u0131z\u0131n iyilik d\u00f6nemlerinde kendi ayaklar\u0131n\u0131n \u00fczerinde durmalar\u0131d\u0131r, bu konuda onlar\u0131 y\u00fcreklendirmek gerekir.<\/p>\n<p>Hasta iyile\u015ftikten sonra ona her zamanki gibi davranmak, ancak uyar\u0131 belirtilere kar\u015f\u0131 uyan\u0131k olmak gerekir. Hastal\u0131\u011f\u0131n yineledi\u011fini ya da alevlendi\u011fini hastadan \u00f6nce hasta yak\u0131n\u0131 fark edebilir. Gerekti\u011finde hastal\u0131\u011f\u0131n belirtilerine dikkat \u00e7ekmek ve birlikte doktoruyla g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi \u00f6nermek gerekebilir.<\/p>\n<p>Hasta her sevindi\u011finde ya da her \u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde hastalan\u0131yor diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp paniklemek hem sizi hem de hastan\u0131z endi\u015felendirir. Hastan\u0131z\u0131n g\u00fcnl\u00fck keyiflili\u011fi ile hipomanisi, k\u00f6t\u00fc bir g\u00fcn\u00fc ile depresyonu aras\u0131ndaki fark\u0131 tan\u0131maya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Bipolar bozuklu\u011fu olan hastalar\u0131n da herkes gibi kendilerini iyi ya da k\u00f6t\u00fc hissettikleri, ancak hastal\u0131k d\u00fczeyinde olmayan g\u00fcnleri vard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u0130yilik d\u00f6neminde nelere dikkat etmeliyiz?<\/strong><\/p>\n<p>Hastal\u0131k d\u00f6nemlerinden hemen \u00f6nce hastan\u0131z\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi belirli davran\u0131\u015flar hastal\u0131\u011f\u0131n uyar\u0131 sinyalleridir. Yukar\u0131da da s\u00f6z edildi\u011fi gibi, hastan\u0131z iyilik d\u00f6nemindeyken bu uyar\u0131 sinyallerini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde neler yapaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 hastan\u0131zla birlikte planlay\u0131n. Gelecekte ya\u015fanabilecek hastal\u0131k d\u00f6nemlerinde baz\u0131 \u00f6nlemleri almak i\u00e7in hastan\u0131n onay\u0131n\u0131 al\u0131n. \u00d6rne\u011fin, manik d\u00f6nemde a\u015f\u0131r\u0131 harcama yapmamas\u0131 i\u00e7in kredi kartlar\u0131n\u0131, tehlikeli araba kullanmamas\u0131 i\u00e7in araba anahtarlar\u0131n\u0131 almak i\u00e7in onay al\u0131n ve bu konuyu konu\u015fun. Hastaneye yat\u0131\u015f gereken durumlarda yatmak istemezse yard\u0131m alabilece\u011finiz ki\u015fileri birlikte kararla\u015ft\u0131r\u0131n.<\/p>\n<p>Hastan\u0131z\u0131n ila\u00e7lar\u0131n\u0131 doktorun \u00f6nerisi do\u011frultusunda kullan\u0131p kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zleyin. \u0130la\u00e7lar\u0131n\u0131 d\u00fczensiz kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya da kesti\u011fini fark etti\u011finizde birlikte doktoruyla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn.<\/p>\n<p>Bazen hasta yak\u0131nlar\u0131 da toplum i\u00e7inde ruhsal bozuklu\u011fu olan ki\u015filerin etiketlendi\u011finden yak\u0131nabilirler. Etiketlenmekle ba\u015f etmek i\u00e7in yak\u0131n\u0131n\u0131z\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 herkese anlatmak zorunda hissetmeyin, ancak g\u00fcvendi\u011finiz ve yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131z olan ki\u015filerle payla\u015f\u0131n.<\/p>\n<p><strong>\u00c7OCUKLAR<\/strong>\u0085<\/p>\n<p>E\u011fer hasta bir ebeveynse, hastal\u0131k d\u00f6nemi ister hastanede, ister evde ge\u00e7sin \u00e7ocu\u011funun g\u00fcven duydu\u011fu bir yeti\u015fkin taraf\u0131ndan, \u00e7ocu\u011fun anlayabilece\u011fi bir dilde a\u00e7\u0131klama yap\u0131lmas\u0131 gerekir. Ebeveynin hastalanmas\u0131nda ne \u00e7ocuklar\u0131n ne da hastan\u0131n bir su\u00e7u olmad\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131lmal\u0131d\u0131r.<br \/>\nDaha fazla bilgi edinmek i\u00e7in \u015fu internet sitelerini \u00f6nerebiliriz.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.bipolaryasam.org\/\" target=\"_blank\">http:\/\/www.bipolaryasam.org<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Do\u00e7. Dr. Fisun Akdeniz ve Psk. Dr. M\u00fcge Alkan Ege \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Psikiyatri Anabilim Dal\u0131 Affektif Hastal\u0131klar Birimi G\u00fcnl\u00fck ya\u015famda herkesin duygusal d\u00fcnyas\u0131nda ini\u015fler-\u00e7\u0131k\u0131\u015flar olur. Duygular\u0131m\u0131z \u00f6fke, sevin\u00e7, \u00fcz\u00fcnt\u00fc, co\u015fku, keder, huzursuzluk ve endi\u015fe aras\u0131nda gidip gelir. Ancak bipolar bozuklukta ya\u015famsal olaylarla k\u0131smen veya tamamen ili\u015fkisiz olarak uzun s\u00fcren ve yo\u011fun duygudurum de\u011fi\u015fimleri [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7993,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[491],"tags":[497],"class_list":["post-7992","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilgi","tag-bilgi-2"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Bipolar Bozukluk Tedavi Etme Yollar\u0131? -<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Bipolar Bozukluk Tedavi Etme Yollar\u0131? -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"&nbsp; Do\u00e7. Dr. Fisun Akdeniz ve Psk. Dr. M\u00fcge Alkan Ege \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Psikiyatri Anabilim Dal\u0131 Affektif Hastal\u0131klar Birimi G\u00fcnl\u00fck ya\u015famda herkesin duygusal d\u00fcnyas\u0131nda ini\u015fler-\u00e7\u0131k\u0131\u015flar olur. Duygular\u0131m\u0131z \u00f6fke, sevin\u00e7, \u00fcz\u00fcnt\u00fc, co\u015fku, keder, huzursuzluk ve endi\u015fe aras\u0131nda gidip gelir. Ancak bipolar bozuklukta ya\u015famsal olaylarla k\u0131smen veya tamamen ili\u015fkisiz olarak uzun s\u00fcren ve yo\u011fun duygudurum de\u011fi\u015fimleri [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-08-07T10:30:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2014-11-08T16:47:27+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"yenirehberlik\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"yenirehberlik\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"28 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/yenirehberlik.com\\\/arsiv\\\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/yenirehberlik.com\\\/arsiv\\\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html\"},\"author\":{\"name\":\"yenirehberlik\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/yenirehberlik.com\\\/arsiv\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8bd9eb0409887ea38d367fb33bf897af\"},\"headline\":\"Bipolar Bozukluk Tedavi Etme Yollar\u0131?\",\"datePublished\":\"2014-08-07T10:30:48+00:00\",\"dateModified\":\"2014-11-08T16:47:27+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/yenirehberlik.com\\\/arsiv\\\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html\"},\"wordCount\":5632,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/yenirehberlik.com\\\/arsiv\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8bd9eb0409887ea38d367fb33bf897af\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/yenirehberlik.com\\\/arsiv\\\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"\",\"keywords\":[\"bilgi\"],\"articleSection\":[\"Bilgi\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/yenirehberlik.com\\\/arsiv\\\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/yenirehberlik.com\\\/arsiv\\\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html\",\"url\":\"https:\\\/\\\/yenirehberlik.com\\\/arsiv\\\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html\",\"name\":\"Bipolar Bozukluk Tedavi Etme Yollar\u0131? -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/yenirehberlik.com\\\/arsiv\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/yenirehberlik.com\\\/arsiv\\\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/yenirehberlik.com\\\/arsiv\\\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"\",\"datePublished\":\"2014-08-07T10:30:48+00:00\",\"dateModified\":\"2014-11-08T16:47:27+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/yenirehberlik.com\\\/arsiv\\\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/yenirehberlik.com\\\/arsiv\\\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/yenirehberlik.com\\\/arsiv\\\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html#primaryimage\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/yenirehberlik.com\\\/arsiv\\\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/yenirehberlik.com\\\/arsiv\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Bipolar Bozukluk Tedavi Etme Yollar\u0131?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/yenirehberlik.com\\\/arsiv\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/yenirehberlik.com\\\/arsiv\\\/\",\"name\":\"yenirehberlik\",\"description\":\"Bir acayip rehberlik sitesi\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/yenirehberlik.com\\\/arsiv\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8bd9eb0409887ea38d367fb33bf897af\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/yenirehberlik.com\\\/arsiv\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/yenirehberlik.com\\\/arsiv\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8bd9eb0409887ea38d367fb33bf897af\",\"name\":\"yenirehberlik\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/47fadb694366c1d27501b48611121ab3d4cba2491a5b33647b6ea44172d7da40?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/47fadb694366c1d27501b48611121ab3d4cba2491a5b33647b6ea44172d7da40?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/47fadb694366c1d27501b48611121ab3d4cba2491a5b33647b6ea44172d7da40?s=96&r=g\",\"caption\":\"yenirehberlik\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/47fadb694366c1d27501b48611121ab3d4cba2491a5b33647b6ea44172d7da40?s=96&r=g\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/yenirehberlik.com\\\/arsiv\\\/author\\\/yenirehberlik\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Bipolar Bozukluk Tedavi Etme Yollar\u0131? -","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Bipolar Bozukluk Tedavi Etme Yollar\u0131? -","og_description":"&nbsp; Do\u00e7. Dr. Fisun Akdeniz ve Psk. Dr. M\u00fcge Alkan Ege \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Psikiyatri Anabilim Dal\u0131 Affektif Hastal\u0131klar Birimi G\u00fcnl\u00fck ya\u015famda herkesin duygusal d\u00fcnyas\u0131nda ini\u015fler-\u00e7\u0131k\u0131\u015flar olur. Duygular\u0131m\u0131z \u00f6fke, sevin\u00e7, \u00fcz\u00fcnt\u00fc, co\u015fku, keder, huzursuzluk ve endi\u015fe aras\u0131nda gidip gelir. Ancak bipolar bozuklukta ya\u015famsal olaylarla k\u0131smen veya tamamen ili\u015fkisiz olarak uzun s\u00fcren ve yo\u011fun duygudurum de\u011fi\u015fimleri [&hellip;]","og_url":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html","article_published_time":"2014-08-07T10:30:48+00:00","article_modified_time":"2014-11-08T16:47:27+00:00","author":"yenirehberlik","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"yenirehberlik","Tahmini okuma s\u00fcresi":"28 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html"},"author":{"name":"yenirehberlik","@id":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/#\/schema\/person\/8bd9eb0409887ea38d367fb33bf897af"},"headline":"Bipolar Bozukluk Tedavi Etme Yollar\u0131?","datePublished":"2014-08-07T10:30:48+00:00","dateModified":"2014-11-08T16:47:27+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html"},"wordCount":5632,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/#\/schema\/person\/8bd9eb0409887ea38d367fb33bf897af"},"image":{"@id":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html#primaryimage"},"thumbnailUrl":"","keywords":["bilgi"],"articleSection":["Bilgi"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html","url":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html","name":"Bipolar Bozukluk Tedavi Etme Yollar\u0131? -","isPartOf":{"@id":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html#primaryimage"},"thumbnailUrl":"","datePublished":"2014-08-07T10:30:48+00:00","dateModified":"2014-11-08T16:47:27+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html#primaryimage","url":"","contentUrl":""},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/bipolar-bozukluk-tedavi-etme-yollari.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Bipolar Bozukluk Tedavi Etme Yollar\u0131?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/#website","url":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/","name":"yenirehberlik","description":"Bir acayip rehberlik sitesi","publisher":{"@id":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/#\/schema\/person\/8bd9eb0409887ea38d367fb33bf897af"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/#\/schema\/person\/8bd9eb0409887ea38d367fb33bf897af","name":"yenirehberlik","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/47fadb694366c1d27501b48611121ab3d4cba2491a5b33647b6ea44172d7da40?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/47fadb694366c1d27501b48611121ab3d4cba2491a5b33647b6ea44172d7da40?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/47fadb694366c1d27501b48611121ab3d4cba2491a5b33647b6ea44172d7da40?s=96&r=g","caption":"yenirehberlik"},"logo":{"@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/47fadb694366c1d27501b48611121ab3d4cba2491a5b33647b6ea44172d7da40?s=96&r=g"},"url":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/author\/yenirehberlik"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7992","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7992"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7992\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7993"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7992"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7992"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yenirehberlik.com\/arsiv\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7992"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}